سيئه ، درست نيست . [ اينكه ] مىگويند مثلًا اعمال حسنه - بما أنّها حسنة - بدون محبت اهل بيت يا بدون اقرار به اسلام پاداش ندارد ، درست نيست بلكه محال است ، مگر آنكه فرض شود نبودن ولايت اهل بيت يا ايمان به نبوت سبب گردد كه آن عمل صورت نگيرد يا به وجه حسن صورت نگيرد و يا سبب شود كه عمل سيّئى صورت بگيرد يا به وجه سوء صورت بگيرد ، و گرنه محال است كه عمل نيك به وجه نيك صورت گيرد و بىپاداش بماند خُلف است زيرا پاداش جز صورت ملكوتى عمل نيست ، كما اينكه محال است كه عمل سيّئى صورت بگيرد و بىكيفر باشد زيرا كيفر جز صورت ملكوتى عمل شر چيزى نيست . پس نظر تحقير عمل ، چه عمل نيك و چه عمل بد ، باطل است . اما از طرف ديگر آيا نتيجهء اين بيان اين است كه ما به گروه طرفداران عمل منهاى ايمان بپيونديم ؟ البته نه . اينجا سه مقدمه بايد ذكر كنيم : حسن و قبح فعلى و فاعلى : الف . اصوليون اصطلاحى دارند ، مىگويند حسن و قبح بر دو قسم است : حسن و قبح فعلى و حسن و قبح فاعلى . مىگويند ممكن است يك چيز هم حسن فاعلى داشته و هم حسن فعلى يا هم قبح فاعلى داشته باشد و هم قبح فعلى ، و ممكن است حسن فعلى داشته باشد و حسن فاعلى نداشته باشد و بالعكس ، يا قبح فعلى داشته باشد و قبح فاعلى نداشته باشد و بالعكس . مىتوان مثالهايى در اين زمينه ذكر كرد . نيت ، روح عمل است : ب . همچنان كه در نمرهء 13 گفتيم روح عمل نيت و قصد است ، داعى و محرك است . * ( لا عمل الَّا بنية ، انما الاعمال بالنيات ، اليه يصعد الكلم الطيب و العمل الصالح يرفعه ) * . معنى حسن فعلى و فاعلى : هرچند اصوليون گفته‌اند حسن يا فعلى است يا فاعلى و معنى ظاهر اين تعبير اين است كه فعل بما هو هو حَسَن است يا قبيح ، ولى حق اين است كه حسن فعلى عبارت است از حسن اثر و نتيجهء حتمى . يك فعل از آن جهت متصف به حُسن است كه حسن اثر دارد ،